Adierazle biologiko zehatzak aurkitzen dituzten bitartean, autismoa jarrerengatik hautematen da. Ezaugarri horiek nazioarteko diagnosi eta sailkapen sistemetan jasotzen dituzte; esaterako, Estatu Batuetako Elkarte Psikiatrikoaren DSM IV gidaliburuan eta Osasunaren Munduko Erakundearen ICD 10 sailkapenean. Sailkapen horiek, perfektuak ez diren arren, aldian behin errebisatzen dituzte ikerketetatik lortutako datu berriak gehitzeko. Gure esparruan banakako diagnosiak hobetzeko ezinbestekoak dira.

Autismoaren deskripzio horren helburua ez da aipatutako sailkapenak ordezkatzea, osatzea baizik. Diagnositik haratago doa, eta interesatuta dagoen edonork, patologia honek planteatzen duenari aurre egiteko erabilgarriak izango diren aspektuak hartzen ditu kontutan. Dokumentua egun ditugun jakintzetara mugatzen da, beraz, etorkizunean egon litezken aurkikuntzekin zuzentzeko beharra izango du.

Autismoaren kausa zehatza jakiteko aurrerakuntzak behar ditugun arren, elementu genetikoak edo oinordekotzak parte hartzen duela argi dago. Horren jatorria hainbat kausa organikotan dago. Kausa horiek oso ezberdinak dira elkarren artean, eta autismoa duten pertsonen aniztasuna adierazten dute. Autismoan oinarrizkoak eta komunak diren mekanismo neuropsikologikoei eta fisiopatologikoei eragiten die.

Era berean, mekanismo horiek ingurumeneko eta pertsona bakoitzaren faktore askoren eragina izango dute, eta, hala, oinarrizkoak diren ezaugarri klinikoak aldatzen dituzte. Autismoa, batez ere, garapenaren nahasketa denez, horren ezagariak asko aldatuko dira adinaren eta esperientziaren arabera.

Diagnosi klinikoa, deskripzio honen arabera, etiketa negatiboa beharrean, pertsona bakoitzaren gaitasunak eta beharrak onartzeko adierazpena izan behar da. Programa eraginkorrenek elementu garrantzitsuak dituzten arren, hainbat pazienterentzat edo arazorentzat erabilgarriak izan daitezkeen terapia asko daude. Pertsonalizatutako laguntza-planak egitean kontuan hartu beharrekoak dira.

Plan horiek etengabe ikuskatu behar dira, pertsonaren garapenera eta egoerara egokitzen diren ziurtatzeko. Izan ere, bakoitza familia bateko, eta, era berean, gizarteko, kide da. Alderdi guztiei autismoa duten pertsonen garapena, horien poztasuna eta bizi-kalitatea hobetzen ahalbideratzen duen ingurua lortzeko laguntza eman behar zaie.